Goed onderwijs is iets anders dan het systematisch afwerken van leerstapjes.
Natuurlijk is het belangrijk om de r/w ontwikkeling van de leerlingen goed te volgen. Bij voorkeur aan
de hand van zorgvuldig opgebouwde competentielijsten.
Bedenk echter dat deze competentielijsten vooral de kijkgaten zijn waarmee je zicht houdt op de
ontwikkeling. Het is geen opeenvolging van lesonderwerpen.
Voor goed onderwijs zijn rijke lesactiviteiten nodig die op efficiente en indringende wijze voor
optimaal leren zorgen.
Een goede lesactiviteit heeft een grote breedte en prikkelt de leerlingen op veel niveaus tegelijk. Zie
het als vlekken op de Matrix. Het zijn spatten met uitlopers in vele richtingen. Onderwijsimpulsen
die raken aan leerstof uit het verleden, maar die ook eerste noties ontwikkelen in de nieuwe
leerstofgebieden.
![]()
Een rijke telactiviteit, bijvoorbeeld rond een springtouw met een teller, moet je niet beperken tot het
getalgebied waarin de leerling z'n sommetjes maakt. Juist bij het verleggen van de grenzen treedt
intensief leren op. Dus gerust doortellen,...tot 20 tot 100, tot .....je niet meer weet hoe het verder
gaat.
Natuurlijk is zo'n eerste verkenning nog lang geen automatisering. Maar dat hoeft ook niet.
Zie het zoals het beeld van de vlekkenmatrix het presenteert:
![]()
- de dunne vlekken zijn de verkenningen in nieuw gebied (
voetnoot 1)
- door vergelijkbare activiteiten in hetzelfde gebied te laten plaatsvinden, ontstaan de donkere
vlekken: de geconsolideerde inzichten en vaardigheden
- de losstaande lichte vlekken zijn de momenten waarbij je voor de muziek uit gaat. Het kan
bijvoorbeeld een activiteit zijn waarbij begin groep 4 in de context van Sinterklaas verlanglijstjes
worden doorgerekend met behulp van een zakrekenmachine.
De leerlingen kunnen die sommen nog lang niet uit het hoofd uitrekenen, maar ze leren al wel hoe je contextsituaties om kunt zetten in rekenbewerkingen op een rekenmachine. Alleen al de 'kick van het kunnen' zorgt voor indringende leerervaringen.
Kortom, beknot onderwijs niet tot afgebakende leerstapjes, het is de dood in de pot!
Kijk en luister liever naar de leerlingen en zorg dat je voldoende repertoire en didactischer know how hebt om de vuurtjes gericht aan te wakkeren. voetnoot 1
( een fraai voorbeeld daarvan zit in het videoverslag
'een school vol getallen'
, waarin een jonge SBO leerling Fulkan
samen met juf Erica de getallen tot 20 verkent) |
||||||||||